બહોત સાલ પહેલીકી બાત હૈ, મૈંને એક સુંદર કહાની
સૂની થી. મૈં આજ આપકો યહ કહાની સૂનાના ચાહતા
હું.
એક છોટા સા શહર થા. વહાપે એક કરોડપતિ વેપારી
રહતા થા. વેપારી કો કોઇ ઔલાદ નહીં થી. સમય
બીતતા ગયા. એક દિન પત્ની ભી ચલ બસી. વેપારી
ધંધેમેં બહોત રૂપિયા કમાકર બહોત બડા નામાંકિત આદમી
બન ચૂકા થા. પૂરે શહરમેં ઉસકા નામ ફેમસ હો ગયા થા.
જૈસા સમયકે સાથ આદમીકી ઉમ્ર બઢતી હૈ વૈસા ઇસ
વેપારી કી ઉંમરભી બઢતી ચલી ઔર એક દિન વેપારીકો
લગા કી અબ મૈં જ્યાદા દિન કામ નહીં કર પાઉંગા.
મનમેં વિચાર આને લગા કિ મૈંને યે જો રૂપિયે જમા કીયા
હૈ વો મરને બાદ કૈસે સાથ લે જાઉંગા? ઉસને શહરમેં બડે
પંડિત, જ્ઞાની, બડે સાધુ જો ઉસકે પહેચાનવાલે થે ઉસકો
બુલાકે સલાહ લી. સબ લોગોને કહા કિ, યહાંકા રૂપિયા,
ધન, દૌલત આપકો યહી રખકર જાના પડેગા, ઉપર લે
જાનેકી કોઇ સહુલિયત નહીં હૈં. વેપારી ચિંતા મેં ડૂબ ગયા
કિ સારી જિંદગી ઇતની મહેનત કર કે જો કમાયા, વહ
સબ યહા હી રહ જાયેગા, સબ છોડકે હી જાના પડેગા.
ચિંતામેં હી ઉસકા શરીર કમજોર હોને લગા. દિન-બદિન
સ્થિતિ બીગડતી ચલી.
અચાનક એક દિન ઉસકા પુરાના દોસ્ત, જો દો-ચાર
સાલ મેં એક બાર ગાંવ સે વેપારી કો મિલને કો આયા
કરતા થા વો આ ગયા. વેપારી દેખકર બહોત ખુશ હુઆ. ગાંવસે આનેવાલે મિત્રને વેપારીકો પૂછા, યાર તૂં
ઇતના દુબલા કૈસે હો ગયા, દો સાલ પહેલે જબ મેં
આયા થા તબ તો બરાબર થા.
વેપારી બોલા, યાર! ક્યા બતાઉ, જિંદગીભર મહેનત
કરકે ઇતને પૈસા કમાયે, ઔલાદ ભી નહીં હૈ, તેરી
ભાભીભી એક સાલ પહેલે ચલ બસી, અબ મૈં અકેલા
રહ ગયા હું. સોચતા હું કિ યહ સબ મિલકત મરને કે બાદ
ઉપર કૈસે લે જાઉં. બહોતસે પંડિત, જ્ઞાની, સાધુમહાત્મા
સબકો પૂછા, કોઇભી ઉપર લે જાને કા રાસ્તા નહીં બતા
શકા. તૂં હી બતા અબ મૈં ક્યા કરું.
ફિક્ર મત કર દોસ્ત, મેરે પાસ ઉસકા એક ઉપાય હૈ,
દોસ્તને કહા. વેપારી ખુશ હો ગયા. જલ્દી બતા યાર,
એક સાલસે મૈં વોહી ચિંતામેં ડૂબા હૂં. દાસ્તને કહા, સૂન,
તૂને યહ બંગલા બનાયા વહ કૈસે બનાયા? તેરે પાસ જો
રૂપિયે થે ઉસમેં સે બનાયા, મતલબ રૂપિયાકો બંગલેમેં
કન્વર્ટ કિયા. તૂં હંમેશાં માલ-માલ ખાતા હૈ વો ભી રૂપિયા
સે ખરીદકર, બરાબર. મતલબ રૂપિયા કો ખાને મેં કન્વર્ટ
કિયા. તૂં જિસ કાર મેં ઘૂમતે હોવો કાર ભી રૂપિયે સે
આઇ, મતલબ રૂપિયોકો કારમેં કન્વર્ટ કિયા. તૂં ફૉરિન
ઘૂમને કો જાતા હૈ તબ રૂપિયો કા ડૉલર મેં, પાઉન્ડમેં
કન્વર્ટ કરકે મજા કી, બરાબર. હર વક્ત રૂપિયાકો તુમ
કન્વર્ટ કરતા રહા! યહ યહા કા ન્યાય હૈ લેકિન ઉપરવાલેકા
એક ન્યાય ચલતા હૈ, અગર તુમ તુમ્હારી સંપત્તિ, રૂપિયા
અગર ‘‘દાન’’ મેં દોગે તો જબ તુમ ઉપર જાઓગે તબ
વહ ‘‘દાન’’ બંગલા, ગાડી, સુખ, સાહ્યબી મેં કન્વર્ટ હો
જાયેગા. વહાં પે યે સબ પહોંચા દીયા ગયા, દાનકા
પરિણામ વહાં મિલેંગા. તો તૂં આજસે દાન દેને કા શુરૂ
કર, તૂં જબ ઉપર જાયેગા તો વહાં પે યહ દાન બંગલા, કપડાં, લતા, સુખ-સાહ્યબી મેં બદલકર મિલ જાયેગા. યહ
કુદરતકા કાનૂન હૈ. ઇસલિયે ફિક્ર છોડ ઔર અપને હાથો સે
દાન દેનેકા શુરૂ કર દે. જબ તૂં ઉપર પહોંચેગા તબ વહાં પે
યે બંગલા, ગાડી સુખ મેં કન્વર્ટ હો જાયેગા. મિત્રકી બાત
સુનકર વેપારી ખુશ હો ગયા. દોનો મિત્રોને સાથ ખાના
ખાયા ઔર મિત્ર કો વિદાય દી. દુસરે હી દીન સે ‘‘દાન’’
દેના શુરૂ કર દીયા ઔર વેપારી કા ચહેરે પર ન જાને એક
અપાર શાંતિ છા ગઇ. ઉસકો લગને લગા કી મરને કે
સમય સબ ઉપર જરૂર મીલેગા. ‘‘મિત્ર હો તો ઐસા’’.